Ceza Mahkemelerinde Tanımlar nelerdir. Öncelikle yazımıza başlamadan önce tanım nedir kısaca bir değinmek gereklidir. Tanım bir kelimenin açıklaması veya anlaşılır şekilde izah edilmesidir. İşte her alanda olduğu gibi hukuki alanlarda da tanımlar mevcuttur. Birçok yabancı olduğumuz kelimeler kanunlarda hangi anlamlara geldiği, ne anlamlarda kullanıldığı belirtilmektedir. Ceza Mahkemelerinde özel kanunların hükümlerine göre de ceza veriliyor olsa genellikle 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa göre yargılamalar yapılmaktadır. Bu nedenle de en çok ihtiyaç duyulan tanımlar bu kanunlarda bulunmaktadır.

Ceza Mahkemelerinde Tanımlar olarak birçok tanımlanacak cümle bulunmaktadır. Örneğin Çocuk kimdir, sanık kimdir, müşteki kimdir, vatandaş kime denilmektedir veya kamu görevlisi olarak kast edilen kişi kimdir. Ceza Mahkemelerinde tanımlar konusunda bu şekilde anlamları genel olarak biliniyor olsa da bunların kim oldukları, hangi anlamlara geldiklerini inceleyeceğiz.

Ceza Mahkemelerinde Tanımlar başlığı 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 6. Maddesinde ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 2. maddesinde anlatılmaktadır. Bu madde başlığı altındaki tanımlar aşağıdaki şekildedir.

Vatandaş Kimdir

Vatandaş deyiminden; fiili işlediği sırada Türk Vatandaşı olan kişi belirtilmektedir. Yani bir kişinin suç işlediği tarihte Türk Vatandaşı olan kişiye Vatandaş denilmektedir. Türk Vatandaşı olmayan kişi tarafından işlenen suçlar ise “Yabancı tarafından işlenen suç” olarak anlatılmaktadır.

Çocuk Kimdir

Çocuk deyiminden; henüz on sekiz yaşını doldurmamış kişi belirtilmektedir. Eğer ki bir kişi suç işlemiş ise ve suç işlediği tarihte henüz 18 yaşını doldurmamış olduğu ispat edilmiş ise bu kişi kanun gözünde çocuk olarak görülmektedir. Çocuk suçlular hakkında ayrı bir ceza indirimi olduğu gibi cezanın infazının şartları da çocuklarda daha hafif şekilde yapılmaktadır.

Kamu Görevlisi Kimdir

Kamu görevlisi deyiminden; kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi belirtilmektedir. Kanunda Kamu Görevlisi tanımı sıklıkla kullanılmaktadır. Özellikle suçun işlenmesinde nitelikli haller kısmında kamu görevlisine karşı işlenen suçlar ağır suç olarak değerlendirilmektedir.

Yargı Görevini Yapan Kimdir

Yargı görevini yapan deyiminden; yüksek mahkemeler, adlî ve idarî mahkemeler üye ve hâkimleri ile Cumhuriyet savcısı ve avukatlar olarak kanunda tanımlanmıştır. Yargı görevini yapanlara karşı işlenen suçlar ilgili suçun nitelikli hali olarak kabul edilmekte olup, cezanın artırılmasına etken olarak kullanılmaktadır.

Gece Vakti Hangi Vakitlerdir

Gece vakti deyiminden; güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresi kanunda gece vakti olarak belirlenmiştir. Gece vakti olarak süre belirlenmesinde asıl unsur hırsızlık suçuna karşı suçun gece vakti işlenmiş olması durumunda cezanın artırıcı sebebi olarak kullanılmaktadır.

Ceza Mahkemelerinde Tanımlar

Silah Nedir

Silah deyiminden; Ateşli silahlar, Patlayıcı maddeler, Saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya bereleyici alet, Saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler, Yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici, sürekli hastalığa yol açıcı nükleer, radyoaktif, kimyasal, biyolojik maddeler kanunda silah olarak tanımlanmıştır.

Özellikle Türk Ceza Kanunun 86 maddesine konu yaralama eylemlerinde silah ile veya silahtan sayılan herhangi bir şey ile yaralama eylemi gerçekleştirilmesi durumunda cezanın artırıcı sebebi olarak kullanılmaktadır. Bazı durumlarda çok ilginç nesneler de kanun nezdinde silahtan sayılabilmektedir. Örneğin bir annenin çocuğuna terlik ile vurması neticesinde normalde terlik bir silah kabul edilemezken, yaralama eylemine elverişli bir nesne olarak kullanılmış olması nedeniyle silah olarak kabul edilmektedir.

Basın ve Yayın Yolu ile İşlenen Suç Ne Demektir

Basın ve yayın yolu ile işlenen suç deyiminden; her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim aracıyla yapılan yayınlara basın ve yayın yolu ile yapılan yayınlar denilmektedir. Ayrıca bir suçun basın ve yayın yolu ile işlenen suç olup olmadığı hususu bu maddede yazılı olan hükme göre belirlenmektedir.

İtiyadi Suçlu Kime Denir

İtiyadi suçlu deyiminden; kasıtlı bir suçun temel şeklini ya da daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekillerini bir yıl içinde ve farklı zamanlarda ikiden fazla işleyen kişiye itiyadi suçlu denilmektedir.

Suçu Meslek Edinen Kişi Kime Denir

Suçu meslek edinen kişi deyiminden; kısmen de olsa geçimini suçtan elde ettiği kazançla sağlamaya alışmış kişiye denilmektedir. Eğer ki bir kişi hayatının gelirini kısmen bile olsa suçtan karşılıyorsa suçu meslek edinen kişi olarak tanımlanmaktadır. Örnek verecek olursak bir uyuşturucu satıcısı eğer ki ailesinin gelirini uyuşturucu satıcılığından elde ettiği gelir ile sağlıyorsa suçu meslek edinmiş kişi olarak kanunda kabul edilmektedir.

Örgüt Mensubu Suçlu Kime Denir

Örgüt mensubu suçlu deyiminden; bir suç örgütünü kuran, yöneten, örgüte katılan veya örgüt adına diğerleriyle birlikte veya tek başına suç işleyen kişiye Örgüt mensubu suçlu denilmektedir.

Soruşturma Ne Demektir

Soruşturma: Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreye soruşturma evresi denilmektedir. Soruşturma evresi iddianamenin mahkeme tarafından kabulü ile veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile son bulmaktadır. Belirtilen süre içerisinde yapılan tüm işlemler ise soruşturma evresi işlemleri olarak bilinmektedir.

Ceza Mahkemelerinde Tanımlar

Şüpheli Kimdir

Şüpheli: Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişi şüpheli olarak bilinmektedir. Eğer ki bir kişinin suç işlediği şüphesi varsa ve bu kişi hakkında soruşturma yapılıyorsa bu kişiye kanun nezdinde şüpheli denilmektedir.

Kovuşturma Ne Demektir

Kovuşturma: İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreye kovuşturma evresi denilmektedir. Kovuşturma evresi iddianamenin kabulü veya dosyanın herhangi bir şekilde mahkemeye açılması ile başlar ve hükmün verilmesi ile son bulmaktadır.

Sanık Kimdir

Sanık: Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiye sanık denilmektedir.

Müdafii Kimdir

Müdafi: Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukata müdafi denilmektedir. Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde baro tarafından görevlendirilmesi veya vekaletname ile katılması fark etmeksizin müdafi olarak tanımlanmıştır.

Vekil Kimdir

Vekil: Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza muhakemesinde temsil eden avukata vekil denilmektedir. Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza mahkemesinde temsil için ilgili baro tarafından görevlendirilen veya vekaletname ile katılan avukata vekil denilmektedir.

İfade Alma Ne Demektir

İfade alma: Şüphelinin kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesine ifade alma denilmektedir. Bir kişi bir suç işlediğinde ilk olarak kolluk görevlileri veya Cumhuriyet Savcısı tarafından ifadesi alınmaktadır. Bu ifade alma işlemi anlatılmaktadır.

Sorgu Ne Demektir

Sorgu: Şüpheli veya sanığın hâkim veya mahkeme tarafından soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesi işlemine sorgu denilmektedir. Bir kişinin suç işlemesi sonrasında tutukluluğa sevkinde veya mahkemeye dava açılması sonrasında ifadesinin alınması işlemine sorgu denilmektedir. Sorgu işlemleri genelde duruşmalarda yapılır. Bazı durumlarda tutuklama söz konusu olduğu hallerde de yapılabilmektedir.

Malen Sorumlu Kimdir

Malen sorumlu: Yargılama konusu işin hükme bağlanması ve bunun kesinleşmesinden sonra, maddî ve malî sorumluluk taşıyarak hükmün sonuçlarından etkilenecek veya bunlara katlanacak kişiye malen sorumlu denilmektedir. Örnek verilecek olursa bir kişi başkasından emanet olarak aldığı araç ile kaçak eşya taşırken yakalandığında bu araca el konulabilmekte veya yargılama sonuçlanıncaya kadar sahibine teslimine karar verilmektedir. Bu durumda araç teslim edilen kişi malen sorumlu olarak tanımlanmaktadır.

Suçüstü Ne Demektir

Suçüstü: İşlenmekte olan suçu, Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu, Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suç türüne suçüstü hali denilmektedir. Suçüstü halinde resmi görevliler tarafından ya suç işlenirken yakalama işlemi yapılmalı ya da suçun işlenmesinden çok kısa süre geçmiş olması halinde yakalama işlemi yapılmış olması şarttır. Bu durumda suçüstü hali varsayılmaktadır.

Toplu Suç Ne Demektir

Toplu suç: Aralarında iştirak iradesi bulunmasa da üç veya daha fazla kişi tarafından işlenen suça toplu suç denilmektedir.

Disiplin Hapsi Ne Demektir

Disiplin hapsi: Kısmî bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapse disiplin hapsi denilmektedir. Örnek verilecek olursa duruşmada hâkim izin vermeden konuşan veya duruşma düzenini bozan kişiye 3 günden 15 güne kadar disiplin hapsi cezası verilebilmektedir.

Görüldüğü üzere mahkemelerde yargılama sırasında veya yargılamaya ilişkin belgelerde kullanılan terimlerin birçoğu anlatılan şekildedir. Bu bilgilere hâkim olan kişiler mahkeme belgelerini okuduğu sırada daha rahat ne denilmek istendiğini kavrayabilecek duruma gelmiş olacaklardır.

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz