İş Kazası Nedir. Uluslararası Çalışma Örgütüne göre İş Kazası: Önceden planlanmamış, bilinmeyen ve kontrol altına alınmamış olan, etrafa zarar verebilecek nitelikteki olaylara iş kazası denilmektedir. Yine bir başka tanım olarak Dünya Sağlık Örgütüne göre ise kaza: Önceden planlanmamış, bir çoğu kişisel yaralanmalara, makinelerin, araç ve gerekçelerin zarara uğramasına veya üretimin bir süre durmasına neden olan bir olay olarak tanımlanmıştır.

İş Kazası Ülkemizde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre İşyerinde veya bir işin yürütülmesi esnasında meydana gelen ve sigortalı olan kişiyi hemen veya sonradan bedenen, ruhen özüre uğratan olay olarak tanımlanmıştır. Bir kazanın iş kazası olarak kabul edilebilmesi için kazaya uğrayanın sigortalı olması, kazaya uğrayanın kaza anında hemen veya kazadan sonra bedenen veya ruhi yönden özüre uğramış olması, Sigortalının yer ve zaman itibariyle 5510/13 maddede sayılan hususlardan birine göre kazaya uğramış olması, Kazada nedensellik bağının bulunması gereklidir. Bu dört şarttan herhangi birisinin bulunmaması halinde yaşanılan kaza  kabul edilmemektedir. Kazanın unsurları olarak belirttiğimiz dört maddenin tamamının aynı anda gerçekleşmesi şart değildir. Dört maddeden bir tanesinin gerçekleşmesi halinde de yaşanılan kaza kabul edilmektedir. Dört maddeden birisinin veya birden fazlasının gerçekleşmiş olması iş kazası kabul edilmesi için yeterli bir sebep olarak görülmektedir.

İş kazası türleri

İş kazası türleri özetle şunlardır:

Yaralanma ile sonuçlanan iş kazası, Sürekli iş göremezliğe neden olanlar iş kazaları, Ölümle sonuçlanmış olan kazalarıdır. Tedavi gerektirmeyen kazalar, kafa yaralanmaları, iç organ yaralanmaları, ruhsal ve sinirsel tahribat yapan yaralanmalar, düşme ve incinme, yanma, ezilme ve sıkışma, elektrik kazaları olarak tanımlanabilmektedir.

İş kazasını kim ve hangi sürede bildirilmelidir.

İş kazası, İşveren tarafından kolluk kuvvetlerine acele olarak bildirilmelidir. Görev yapılan kuruma ise kazadan sonra en geç 3 iş günü içerisinde iş kazasının bildirilmesi zorunludur. Ancak bu süre iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki noktalarda gerçekleşmiş olması halinde iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlamaktadır. Bu bildirim işveren tarafından yapılmamış ise kazalı işçi tarafından yerine getirilmelidir.

İş kazasında işverenin sorumluluğu

İş kazasında işveren kaza nedeniyle tazmin sorumluluğunun doğması için önce bir kazanın olması şarttır. Kazanın olması yetmemekle birlikte bir iş kazası niteliğinde olması gereklidir. İşverenin kusurlu olması, kaza sonucunda bedensel veya ruhsal bir zararın yada ölümün ortaya çıkması gereklidir. İlliyet bağının olması gerekir. İşverenin gözetme borcuna aykırı davranışı nedeniyle gerçekleşen olay nedeniyle işçi uğradığı zararların tazminini maddi veya manevi tazminat yoluna başvurarak isteyebilir. İşverenin gözetme borcuna aykırı davranması sonrasında mağdur olan işçi destekten yoksun kalması durumunda destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilmektedir.

İş Kazasında İşverenin sorumluluğunun sınırı

Mücbir sebep

Sorumlu işverenin işletmesi dışında oluşan kesin ve kaçınılmaz olarak bir olayın medyana gelmesini etkileyen o vakit için karşı konulması mümkün olmayan olaylara mücbir sebep denilmektedir. İşverenin iş kazasının meydana gelmesinde veya sonuçlarının azaltılmasında bir kusurunun olmaması esastır.

Zarar görenin ağır kusuru

Çalışan neden sonuç ilişkisinin kesilmesine, çalışanın kendi davranışı sebep olmuş veya illiyet bağını tam kesmiş ise ağır kusurdan söz edilebilmektedir. İş kazasında Çalışan işin görülmesi sırasında kendisinden beklenen en temel basit ve olağan özeni göstermemiş ise onun bu davranışı işverenin sorumluluğunun kalkmasına sebep olmaktadır. Çalışanın kusurlu davranışının illiyet bağını tam kesmediği halde ise ortak neden – sonuç ilişkisinden bahsedilerek birlikte kusur ve tazminat indirimi tartışılmaktadır.

Bir başkasının ağır kusuru

Olayda üçüncü bir şahsın ağır kusuru nedeniyle neden – sonuç bağını kesebilecek yoğunlukta ise işverenin sorumluluğu kalkmaktadır. Bu durumda işverenin işletmesinde olabilecek tehlikelere karşı önlem alma borcu geri plana itilmekte ve üçüncü şahsın ağır kusuru zararı doğuran sebep olarak katılmaktadır.

İş kazası yaşayan bir işçi normale döndüğünde aynı işyerinde çalışmak zorunda kalıyor olması nedeniyle ve işten atılma korkusuyla hak aramaktan vazgeçebilmektedir. İş kazası geçiren işçinin öncelikle hastaneye resmi iş kazası kaydının yapılması gereklidir. İşverenlerin ise iş kazası olduğunu bildirmeleri yukarıda anlattığımız süreler içerisinde bildirmesi gereklidir. Kanun iş kazası olması durumunda hem işçiye hem de işverene iş kazasını bildirme yükümlülüğü getirmiştir. İşçinin işinden atılma çekincesiyle kötü niyetli işverenler tarafından iş kazaları bildirilmemektedir.

İş Güvenliğinin Alınmaması

İş kazasına uğrayanların geç başvuruda bulunmaları ve işverenlerin iş kazası bildiriminde bulunmamaları bir sorun oluşturmaktadır. İş kazalarını engelleyecek iş güvenliği tedbirlerinin alınmaması nedeniyle kazalar olmaktadır. İş güvenliği tedbirlerinin alınmamasının sebebi ise işverene maliyeti olmasıdır. Şirketlerin eksikleri ve uygulamaları ise denetlenmemektedir. Tüm bu sebeplerle kazalarda sadece işverenler sorumlu olmayıp, Sosyal Güvenlik Kurumunun da sorumlu olduğu alanlar bulunmaktadır. Kaza oluşmasını engelleyecek tedbirlerin alınması, kaza olduktan sonra bu durumun tespiti, gerekli denetimlerin ve çalışmaların yapılmasının yeterli olmaması nedeniyle kaza ve mağduriyetler her gün artarak günümüzde devam etmektedir.

İş kazası geçirenin yapması gerekenler

Eğer bir şirkette işçi olarak çalıştığınız sırada iş kazası yaptıysanız kaza geçirmiş olan işçi olarak hastane belgelerinin düzenlenmesi için dikkatli olmanız gereklidir. Hastanede rapor olarak düzenlenen bu belgelerin iş kazası şeklinde düzenlenip düzenlenmediğinin mutlaka kontrol edilmesi gereklidir. Doğrusu gibi düzenlenmeyen raporlar ileride işçi hakkında hak kaybına neden olabilmektedir. Hastanede tedavi devam ettiği sırada iş kazasının mutlaka Sosyal Güvenlik Kurumu ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilmesi gerekmektedir. İşçinin kaza sonrasında iş kazasına yönelik vermiş olduğu ifadesi oldukça önemlidir. Eğer ki işçi gerçekleşen kazanın kendi kusuru nedeniyle kaynaklandığını kabul ederse ve iş verenden şikayetçi olmazsa ceza davası takipsizlikle sonuçlanabilmektedir.

İşini kaybetme korkusuyla işçi kendisine güvence veren bu haklarından mahrum kalmamalıdır. İfade verdiği sıra haklarını kendisi yönünden kullanması ileride kendisi açısından en doğrusudur. Kaza süresince işveren kaza geçiren işçinin tedavi masraflarını karşılamalıdır. Eğer kaza geçiren işçinin tedavi masrafları işveren tarafından karşılanmadığı takdirde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına şikayette bulunulmalı ve maddi manevi tazminat davası açılması için gerekli hazırlıklar yapılmalıdır.

Tüm bu hak arama işlemlerinin yanı sıra işçi kaza sonrasında işten çıkarıldıysa olabilecek en kısa zamanda hazırlıklar tamamlanarak İş Mahkemesine başvurulmalı ve hem maddi manevi tazminat hem de işe iade davası açılması gereklidir. Her sigortalı iş sağlığı ve güvenliği açısından işyeri hekimlerinin önerdiği tavsiyeleri yerine getirmeye özen göstermelidir. Kaza geçiren kişinin ihmali nedeniyle meslek hastalığı söz konusu olması durumunda, hastalığın ilerlemesi durumunda verilecek ödenek oranında kesintiler olabilir. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kaza geçirene sağlanan yardımlar kapsamında yaşanan kazanın arkasından işçiye iş göremezlik ödeneği ve sigortalı geçirdiği kaza nedeniyle yaşamını yitirdiyse geride kalan  hak sahibi yakınlarına ölüm geliri bağlanmaktadır.

İş Kazası etkilerinin sonradan ortaya çıkması

Bir iş kazasının işçi üzerindeki maddi etkileri sağlık yönünden kazadan belli bir süre sonra ortaya çıkması halinde de iş kazası olarak kabul edilmektedir. Kazadan sonra ortaya çıkan bedeni ve ruhi hastalıkların kazaya bağlı olduğu doktor raporu ile tespit edilmesi halinde üzerinde yıllar geçse bile bu kaza da değerlendirilmektedir.

Sayfamızın alt kısmında bulunan yorum kısmından aklınıza takılan sorularınızı, karşılaşmış olduğunuz hukuki sorunlarınızı ücretsiz olarak sorabilir veya düşüncelerinizi bize aktarabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz