Yargılama safhası nedir. Öncelikle tanım yapmadan şunu belirtmeliyiz ki Yargılama safhasını genel olarak iki tür gruba ayırabiliriz. Bunlar Ceza Davası ve Hukuk Davası olmak üzere yargılama safhaları ayrı ayrı süreçlerde işletilmektedir. Ceza Mahkemesinde yargılama safhası nedir.

5237 sayılı kanuna göre suç sayılan bir eylemi gerçekleştirmiş olan kişinin cezalandırılması veya suçsuz ise suçsuzluğunun ispatlanması için yürütülen sürecin geneline yargılama safhası denilmektedir. Ceza Mahkemesinde yargılama safhası iddianamenin kabulü ile başlar ve hüküm verilmesiyle sona ermektedir. Genellikle bu iki süreç arasında yapılan işlemlere yargılama safhasında yapılan işlemler adı da verilmektedir. Peki yargılama sürecinde neler olmaktadır. Örneğin bir suç işlediğinizi veya bir suçun mağduru olduğunuzu varsayın. Bu suç nedeniyle ifadesinin alınması için mahkemenin tarafınıza göndermiş olduğu tebligatlar, mahkemedeki savunma süreciniz, ifadelerin mahkeme huzurunda verilmesi, tanıklar var ise tanıkların dinlenilmesi, delillerin değerlendirilmesi ve karara hazırlık aşamaları, Cumhuriyet Savcısının mütalaası gibi aşamalar bulunmaktadır. Tüm bu aşamalar yargılama safhası olarak adlandırılmaktadır. Bu süreç içerisinde yapılan işlemler ise yargılama safhasında yerine getirilen işlemler olarak da bilinmektedir. Yargılama safhasında işlemleri biraz detaylıca başlıklar halinde ve sırasıyla inceleyelim.

İddianamenin kabulü

İddianamenin kabulü Ceza Mahkemesinde yargılama safhasının ilk süreci yani yargılama safhasının başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısı tarafından düzenlenen iddianame dosya ile birlikte mahkemeye gönderilmektedir. Mahkeme hakimi tarafından iddianamedeki bahsedilen olay ile deliller incelenmektedir. İddianamede anlatılan olay ile dosyadaki deliller usul yönünden (içerik yönünden yargılama safhasında inceleme yapılmaktadır.) incelendikten sonra herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı takdirde iddianamenin kabulü kararı verilmekte ve yargılama safhası başlatılmaktadır. Bu inceleme sürecine iddianamenin kabulü süreci adı verilmektedir ve bu süreçten sonra tensip zaptı düzenlenmektedir.

Tensip Zaptı

Tensip: Kelime anlamı olarak düşünüldüğünde uygun görme, uygunluk gibi benzeri anlamında bulunmaktadır. Kamuoyunda da birçok yerde karşılaşılacağı üzere “….tensip kılınmıştır.” Şeklinde uygun görme cümleleriyle karşılaşmak mümkündür. Tensip zaptı ise iddianamenin kabulü şartları oluşan bir dosyada yargılama safhası başladıktan sonra dosyadaki delillerin incelenerek yargılama safhasında nasıl bir yol izleneceğinin belirlendiği belgedir. Yani varsayalım ki hakim dosyayı inceledi, incelediği dosyada dosyadaki suçlu ve mağdura ifadelerinin alınması için davetiye gönderilmesi, deliller eksik belirtilen eksikliklerin giderilmesi için birtakım ön hazırlığın yapıldığı belgedir. Tensip zaptı aynı zamanda ilk duruşma tarihinin belirlendiği belge olarak da bilinmektedir. Tensip zaptında belirlenen duruşma tarihi dosyanın taraflarına tebligat ile bildirilmektedir.

İlk Duruşma

Mahkemece yargılama safhasının başlangıcı olan tensip zaptının gereklerinin yerine getirilmesinden sonra duruşma gününün belirtildiği gün yapılan ilk duruşmada, tensip ile alınan kararların yerine getirilip getirilmediği kontrol edilmektedir. Aynı zamanda ifadesi alınmak üzere mahkemeye çağrılan, suçlu, müşteki veya tanıkların gelip gelmediği kontrol edilmektedir. Gelen kişilerin ifadeleri alınmaktadır. Duruşmaya gelmeyen kişilere ilişkin nasıl bir yol izleneceği ilk duruşmanın sonunda karar verilir. Örneğin davetiye ile çağrılan sanığın (suç işleyen kişi) ilk duruşmaya gelmemesi halinde, duruşmaya getirtilmesi için yargılama safhasında nasıl bir karar verileceği ve neler yapılacağının belirlendiği belgedir. Bu belgede bir tek gelmeyen kişiler değil belgeler için de benzer yöntemler uygulanabilmektedir. Tüm bunların yanı sıra ilk duruşmada bir sonraki duruşmanın hangi tarihte ve saatte yapılacağına da karar verilmektedir. Bu yapılan duruşma uyap vatandaş portal sistemine ilk duruşma yapıldı şeklinde görülmektedir.

Ara duruşma

Ara duruşma ilk duruşma ile son duruşma arasında yapılan tüm duruşmalar ara duruşma olarak kabul edilmektedir. İlk duruşma aynı zamanda tensip duruşması olarak da bilinmektedir. Ara duruşmada ise ilk duruşmada alınan kararların yerine getirilip getirilmediği, istenen evrakların dosyaya gönderilip gönderilmediği kontrol edilmekte, gelmeyen evraklar için duruma göre işlem yapılmaktadır. Aynı zamanda duruşmaya çağrılması veya zorla getirilmesi yoluyla gelenlerin işlemleri yapılmakta ifade veya savunmaları alınmaktadır. Yargılama safhasında gelmeyen kişiler için ne gibi işlemlerin yapılması gerektiğine dair ara kararların yazıldığı duruşma tutanağıdır. Ara duruşmalar dosyadaki eksiklerinin tamamı tamamlanıncaya kadar devam etmektedir. Dosyadaki eksiklikler tamamlanıp, sanık, mağdur ve tanıklar dinlendikten sonra dosyanın son duruşması yapılmaktadır. Son duruşma belgelerin veya ifadelerin en son tespit edildiği ara duruşma da olabilir. Yargılama safhasında özellikle son duruşma yapılması için duruşmanın ertelenmesine ihtiyaç bulunmamaktadır. Ancak genelde Cumhuriyet Savcısının dosya hakkındaki görüşünün alınması ve gerekli incelemelerin yapılması için karar duruşması görülmek üzere son duruşma için bir gün belirlenmektedir.

Karar Duruşması

Karar duruşması yargılama safhasında çok önemli bir duruşma olarak bilinmektedir. Keza karar duruşmasında suçlunun cezalandırılıp cezalandırılmayacağı, mağdurun mağduriyetinin giderilip giderilmediği veya kısaca kimin mahkeme önünde haksız, kimin haklı olduğuna dair yargılama safhasındaki son noktanın konulduğu duruşmadır. Bu duruşmada Cumhuriyet Savcısının dosya hakkındaki mütalaası (görüşü) alınmaktadır. Eğer ki sanığın cezalandırılmasını istiyorsa neden cezalandırılması gerektiğini delilleri ile birlikte belirtilmelidir. Keza beraat kararı verilmesini istiyorsa yine hangi gerekçelerle ve neden beraat kararı verilmesi gerektiğini mahkemeye ve duruşma salonunda bulunan kişilere açıklaması ve yazılı olarak duruşma tutanağına yazdırması gereklidir.

Cumhuriyet Savcısı görüşünü bildirdikten sonra yargılama safhasında sona gelinmekte, Cumhuriyet Savcısının talebine veya mütalaasına karşı duruşmaya gelenlerden müşteki veya sanıkların ifadeleri alınır. Gelenler arasında sanık var ise son kez söz hakkı verilmekte ve devamında mahkemenin kararı açıklanmaktadır. Son duruşmada mahkeme sanığın cezalandırılıp cezalandırılmayacağına karar vermektedir. Buna göre karar duruşmasında kısa kararını vermekte ve duruşmayı sonlandırmaktadır. Duruşmayı sonlandırdıktan sonra ise mahkeme hakimi duruşmada şayet ceza verdiyse nasıl bir ceza verdiğini veya beraat verdiyse nasıl bir beraat kararı verdiğini sözlü olarak da anlatması gereklidir.

Gerekçeli Kararın Yazılması

Yargılama safhasının sonunda Ceza Mahkemesi Kanununa göre mahkemece son duruşmada verilen karara göre gerekçeli kararın yazılması ile sanığa neden ceza verildiği veya neden beraat kararı verildiğinin açıklandığı belgedir. Mahkeme bu belgeyi son duruşma tarihinden itibaren 15 gün içerisinde yazmak ve tamamlamak zorundadır. Böylece yargılama safhasının son işlemi de tamamlanmaktadır. Buna göre sanık neden ceza aldığını veya mağdurun neden sanığa ceza verildiğini anlaması mümkündür. Gerekçeli karara ilişkin detaylar web sitemizde yer alan Ceza Mahkemesinde Gerekçeli Karar makalesinde anlatılmaktadır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz